Sinds de Autoriteit Persoonsgegevens hardop begon te twijfelen aan Google Analytics 4, krijg ik dezelfde vraag elke maand: “Wat is nou écht een alternatief dat AVG-proof is?” Privacyvriendelijke analytics zijn geen theoretische exercitie. Plausible, Matomo en Umami draaien alle drie in productie bij klanten die ik in beheer heb, en de switch kost bij een gemiddelde mkb-site één dagdeel. Wat je nooit terugkrijgt: verlies aan relevante inzichten. Wat je wel wint: een dashboard dat de marketeer én de klant snapt, en (in de meeste gevallen) een cookiebanner die weg mag.
Dit artikel vergelijkt de drie tools eerlijk, plus de vraag wanneer je met Plausible tóch nog een banner nodig hebt.

Waarom Google Analytics 4 in Nederland nog steeds gedoe is
De Autoriteit Persoonsgegevens onderzoekt Google Analytics sinds 2020. AP-onderzoek is inmiddels afgerond met een ambtsbericht — richtlijnen gepubliceerd. Het EU-VS Data Privacy Framework (DPF) heeft de scherpste juridische kritiek verzacht, maar niet weggehaald. In de praktijk komen drie punten steeds terug.
- Cookies: GA4 zet cookies, dus je hebt een cookiebanner met expliciete toestemming nodig. Banner-fatigue leidt aantoonbaar tot conversieverlies.
- Doorgifte VS: ook onder DPF is de discussie over Amerikaanse surveillance-wetgeving (FISA 702) niet gesloten. Toezichthouders in Oostenrijk en Frankrijk hebben GA-implementaties eerder afgekeurd. Het AP-onderzoek naar Google Analytics is de NL-context.
- Complexiteit: GA4 is een event-based analytics-suite die je zonder training niet meer leest zoals Universal Analytics.
Voor bureaus die dashboards delen met klanten is de tweede en derde reden vaak zwaarwegender dan de eerste. Voor mkb-directeuren is het meestal andersom.
Wat privacyvriendelijke analytics écht betekent
Het label “privacyvriendelijk” wordt te makkelijk uitgedeeld. Praktisch komt het neer op vier eigenschappen: geen persoonsgegevens (IP anoniem of niet opgeslagen), geen cross-site cookies, geen dataverkeer richting VS, en transparant open-source zodat auditors kunnen meelezen. Plausible, Matomo (met de juiste config) en Umami voldoen alle drie.
Cookiebanner ja of nee?
De belangrijkste nuance in dit artikel: standaard-configuraties van Plausible en Umami slaan geen persoonsgegevens op en zetten geen cookies. In die situatie is een cookiebanner voor analytics niet verplicht. Voor Matomo geldt hetzelfde, mits je “no-cookies mode” én “anonymize IP” activeert (staat niet standaard aan).
Zet je custom event-tracking aan die formulierdata, user-id’s of andere persoonsgegevens meestuurt, dan verwerk je alsnog persoonsgegevens en heb je een banner (of een andere rechtsgrond) nodig. Voor de juridische diepgang: een privacy-advocaat geeft hier maatwerkadvies. Lypii doet dat niet. Wat ik wel doe: de tool zo configureren dat je minst-privacy-invasieve setup krijgt en de juridische keuze bij jou (en je advocaat) laten.

Plausible: klein, cloud, gemakkelijk
Plausible is een Ierse (en deels Duits-gehoste) open-source-analytics-tool. Cloud-tier vanaf $9 per maand voor 10k pageviews (jaarlijks $6/mnd), oplopend per volume. Self-hostable, maar minder makkelijk dan Umami. Sterk in één ding: het dashboard is één pagina die iedereen begrijpt zonder training.
Sterk: cookieloos default, EU-hosting, dashboard-simpliciteit, degelijke goals en outbound-link-tracking, redelijke WooCommerce-integratie (via een plugin of custom event-hook), gedeelde dashboards makkelijk voor bureaus.
Zwak: geen user-journey-funnels op instapniveau, geen segmenten zoals GA4, geen sessie-opnames, geen A/B-tests. Voor een marketing-manager die GA4-features 1-op-1 wil vervangen: geen match.
In mijn ervaring perfect voor bureaus met bureauklanten en voor mkb-sites tot ongeveer 500.000 pageviews per maand. Boven dat volume wordt de prijs vergelijkbaar met een licht Matomo-abonnement.
Matomo: uitgebreid, self-hostable, GA-features
Matomo is de veteraan (voorheen Piwik). Cloud in EU, of on-premise op je eigen server. Voor wie GA4-achtige rijkdom wil: dit is de enige serieuze open-source-optie.
Sterk: heatmaps, sessie-opnames, funnels, A/B-tests, GTM-achtige tag manager, e-commerce-koppelingen voor WooCommerce en Shopify, importer voor GA-historie. Cookie-mode is configureerbaar; de Plausible vs Matomo vergelijkingspagina is (ondanks partij-bias) een goede intro tot de features.
Zwak: zwaar in setup en resource-gebruik. On-premise draait wel op een €5 VPS, maar dan raak je snel de grens. Voor productiegebruik reken op een dedicated VPS vanaf €15 per maand. Standaard staat er wel een cookie tenzij je no-cookies-mode aanzet. Interface is stevig maar minder toegankelijk dan Plausible.
Umami: minimalistisch, ideaal voor self-hosting
Umami is de nieuwe minimalist. MIT-licentie, tracker onder de 2 KB, self-hosted op een €5 VPS of via Umami Cloud met een gratis Hobby-tier (100k events, 3 sites) en Pro-plannen vanaf $20 per maand.
Sterk: privacy-first by default, extreem lichte pageload-impact, snel opgezet (Docker-compose in 15 minuten), geen cookies. Ideaal voor sites die alleen counts, referrers en simpele events willen.
Zwak: minder features (geen sessie-opnames, beperkte segmentatie, geen serieuze e-commerce-koppeling). Voor een webshop met Stripe-checkout of WooCommerce-analytics kom je met Umami niet ver.
In mijn ervaring: perfect voor blogs, portfolio-sites, SaaS-landingpages en informatiesites zonder e-commerce.
Vergelijkingstabel: prijs, hosting, cookies, features

| Punt | Plausible | Matomo | Umami | |—|—|—|—| | Hosting | EU-cloud + self-host | EU-cloud + self-host | Cloud + self-host (Docker) | | Startprijs | $9/mnd (10k pv, jaarlijks $6/mnd) | €29/mnd cloud (Cloud Starter, 50k hits, EU) / gratis on-prem | Gratis self-host / Cloud gratis Hobby-tier (100k events, 3 sites), Pro vanaf $20/mnd | | Cookies default | Nee | Ja (aanpasbaar) | Nee | | Event-tracking | Ja, custom events | Uitgebreid, tag manager | Ja, basaal | | E-commerce | Redelijk (WooCommerce plugin) | Sterk (WC, Shopify) | Beperkt | | Sessie-opname | Nee | Ja | Nee | | Complexiteit | Laag | Hoog | Laag |
Welke past bij jouw site
- Kleine site zonder e-commerce (blog, portfolio, dienstverlener): Umami self-hosted op een goedkope VPS.
- Marketeer / bureau die dashboards deelt met klanten: Plausible.
- Grote site die GA4-features 1-op-1 wil vervangen: Matomo, met acceptatie dat de setup zwaarder is.
- WooCommerce of Shopify: Plausible (met plugin) of Matomo. Umami valt hier af.
Multi-stack: alle drie werken op WordPress, Shopify, Laravel of statische sites, want het is één regel JavaScript in de . De stack achter je site maakt niets uit.
Migreren van GA4 naar een privacyvriendelijk alternatief
Een migratie in drie stappen.
- Parallel draaien. Zet de nieuwe tool naast GA4 voor 2 weken. Vergelijk pageview-tellingen (verschillen van 5-15% zijn normaal door adblockers en cookieless tracking).
- Dashboards inrichten. Bouw de rapporten die je marketeers of klanten nodig hebben. Meestal blijkt 80% van wat men “uit GA4 haalt” beschikbaar in Plausible met de helft van de knoppen.
- GA4 uit, banner opnieuw beoordelen. Als er geen andere trackers meer zijn die persoonsgegevens verwerken, kan de banner vaak weg. Dit is het moment voor juridische check.
Historische GA4-data blijft een aparte klus. Export via BigQuery (gratis tot een limiet) als je jaren-vergelijkingen nodig hebt. Nieuwe tools starten leeg.
Wanneer schakel je Lypii in
Plausible of Umami installeren, koppelen aan je bestaande GA-goals en outbound-link-tracking inrichten: 2 tot 4 uur ontwikkelwerk. Aan €95 per uur is dat €190 tot €380. Een volledige Matomo-migratie inclusief e-commerce-events en cookie-config: 6 tot 10 uur (€570 tot €950).
Ik werk niet ’s nachts, wel binnen de week. Ik installeer, koppel aan je bestaande cookiebanner-verplichte AVG-instellingen en documenteer de setup. Meer over website snelheid en Core Web Vitals is meestal relevant als bonus, want een Umami-tracker haalt zichtbaar tijd van je LCP af vergeleken met GA4 plus GTM.
Verbeteren boven herbouwen: je hoeft je site niet opnieuw op te bouwen om van GA4 af te komen. Eén script vervangen, banner-tekst nakijken, klaar.
Multi-stack opmerking: analytics is stack-agnostisch. WordPress-plugins voor Plausible en Matomo zijn er, maar op Shopify plaats je hetzelfde script in theme.liquid en op Laravel in je layout-blade. Same tool, different injection point.



